Hz. Mehdi Gerçek Mi? Kur’an Ayetleri, Hadisler ve Ehl-i Sünnet Görüşleri

Ahir zaman meseleleri İslam tarihinde en çok merak edilen konular arasında yer almıştır. Özellikle Hz. Mehdi konusu; hadis kitaplarında, tefsirlerde ve akaid eserlerinde geniş şekilde ele alınmıştır. İslam âlimlerinin büyük çoğunluğu, kıyamete yakın bir dönemde Peygamber Efendimiz’in soyundan salih bir zatın geleceğini ve yeryüzünde adaleti yayacağını kabul etmiştir.

“Mehdi” kelimesi Arapçada “hidayete erdirilmiş” anlamına gelir. Hadislerde bildirildiğine göre Hz. Mehdi, zulümle dolan dünyayı adaletle dolduracak, insanları yeniden Kur’an ve sünnete yönlendirecek büyük bir lider olacaktır.

Bu mesele hakkında Kur’an’da açık isim geçmese de bazı ayetlerin ahir zamanda hak dinin güçlenmesine işaret ettiği belirtilmiştir. Ayrıca hadis kaynaklarında Hz. Mehdi hakkında çok sayıda rivayet bulunmaktadır.

Mehdi Kelimesinin Anlamı

Arapçada:

هَدَى – يَهْدِي – هِدَايَةً

kelimesi: doğru yolu göstermek, hidayet etmek, rehberlik yapmak anlamlarına gelir.

“Mehdi” ise:

“Allah tarafından hidayete erdirilmiş kişi”

demektir.

İslam âlimleri bu ismin, Allah’ın özel yardımıyla hak üzere bulunan salih bir kişiyi ifade ettiğini söylemişlerdir.

Kur’an’da Hz. Mehdi

Kur’an-ı Kerim’de “Mehdi” ismi açık şekilde geçmez. Ancak birçok müfessir, bazı ayetlerin ahir zamanda İslam’ın güçleneceğine ve salih kulların üstün geleceğine işaret ettiğini belirtmiştir.

Salih Kulların Yeryüzüne Varis Olması

وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصَّالِحُونَ 

“Andolsun, Zikir’den sonra Zebur’da da yeryüzüne salih kullarımın varis olacağını yazdık.” (Enbiyâ 105)

Ayetin Tefsiri 

Bu ayette Allah Teâlâ, sonunda yeryüzünün salih kullara ait olacağını bildirmektedir. Müfessirler bu ayetin hem genel bir müjde hem de ahir zamanda gerçekleşecek büyük bir döneme işaret ettiğini söylemiştir.

İbn Kesîr bu ayetin tefsirinde, Allah’ın sonunda hak dini üstün kılacağını ifade etmiştir.

Bazı âlimler, bu hâkimiyetin Hz. Mehdi döneminde daha açık şekilde gerçekleşeceğini söylemiştir.

İslam’ın Bütün Dinlere Üstün Gelmesi

هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ 

“O, Resûlünü hidayet ve hak din ile gönderdi ki onu bütün dinlere üstün kılsın.” ( Tövbe süresi 33)

Ayetin Tefsiri

Bu ayette İslam dininin sonunda üstün geleceği bildirilmektedir. Tarih boyunca İslam farklı dönemlerde güç kazanmıştır. Ancak bazı hadis âlimleri ayetin tam anlamıyla Hz. Mehdi ve Hz. İsa döneminde gerçekleşeceğini söylemiştir.

İmam Kurtubî bu ayetin tefsirinde hak dinin sonunda bütün batıl düşüncelere üstün geleceğini ifade etmiştir.

Müminlere Yeryüzünde Güç Verilmesi

وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ

“Allah sizden iman edip salih amel işleyenlere, kendilerinden öncekileri halife yaptığı gibi onları da yeryüzünde hâkim kılacağını vaat etti.” (Nur suresi 33)

Ayetin Tefsiri 

Bu ayet müminler için büyük bir müjdedir. Allah Teâlâ iman eden kullarına yardım edeceğini bildirmektedir.

Bazı müfessirler bu ayetin ilk dönem Müslümanlarında gerçekleştiğini, bazıları ise ahir zamanda daha büyük şekilde gerçekleşeceğini söylemiştir.

Hz. Mehdi döneminin de bu ilahi yardımın büyük örneklerinden biri olacağı ifade edilmiştir.

Hz. Mehdi Hakkındaki Hadisler

Hz. Mehdi hakkında çok sayıda hadis rivayet edilmiştir. Bu hadislerin önemli kısmı hadis âlimleri tarafından sahih veya hasen kabul edilmiştir.

Birçok muhaddis, Mehdi hadislerinin “manevi tevatür” derecesine ulaştığını söylemiştir.

Hz. Mehdi’nin Soyu

الْمَهْدِيُّ مِنْ عِتْرَتِي مِنْ وُلْدِ فَاطِمَةَ

“Mehdi benim soyumdandır. Fatıma’nın evlatlarındandır.”

( Sünen-i Ebû Dâvûd)

Hadisin Açıklaması 

Bu hadis Hz. Mehdi’nin Peygamber Efendimiz’in soyundan geleceğini açık şekilde göstermektedir.

İslam âlimlerinin çoğu Mehdi’nin seyyid olacağını söylemiştir.

Dünyayı Adaletle Doldurması

يَمْلَأُ الْأَرْضَ قِسْطًا وَعَدْلًا كَمَا مُلِئَتْ ظُلْمًا وَجَوْرًا 

“Dünya zulümle dolduğu gibi onu adaletle dolduracaktır.”

( Müsned-i Ahmed )

Hadisin Açıklaması 

Bu hadis Hz. Mehdi’nin en önemli özelliğini anlatmaktadır: adalet.

Ahir zamanda:

zulüm artacak,

fitneler çoğalacak,

insanlar dinden uzaklaşacak,

güven azalacak,

haksızlık yayılacaktır.

İşte böyle bir dönemde Allah Teâlâ Hz. Mehdi’yi vesile kılarak yeniden adaleti yayacaktır.

Hz. Mehdi’nin İsmi

اسْمُهُ اسْمِي وَاسْمُ أَبِيهِ اسْمُ أَبِي 

“Onun adı benim adıma, babasının adı da babamın adına uygun olacaktır.”

(Sünen-i Tirmizî)

Hadisin Açıklaması 

Bu hadise göre Hz. Mehdi’nin adı Muhammed olacaktır.

Bazı rivayetlerde babasının adının Abdullah olacağı bildirilmiştir.

Hadis âlimleri bu rivayetlerin senetleri hakkında farklı değerlendirmeler yapmış olsa da birçok âlim hadisleri kabul etmiştir.

Hz. Mehdi’nin Çıkış Alametleri

Hadislerde Hz. Mehdi’nin çıkışından önce büyük fitnelerin yaşanacağı bildirilmektedir.

Bunlardan bazıları:

savaşların çoğalması,

fitnelerin yayılması,

adaletsizlik,

ekonomik krizler,

insanların dinden uzaklaşması,

güvenin azalmasıdır.

Peygamber Efendimiz şöyle buyurur 

تَكُونُ اخْتِلَافَاتٌ عِنْدَ مَوْتِ خَلِيفَةٍ 

“Bir halifenin ölümü sırasında ihtilaflar meydana gelecektir.”

(Sünen-i İbn Mâce)

Hz. Mehdi’nin Özellikleri

Hadislerde bildirilen özelliklerden bazıları şunlardır:

*Peygamber Efendimiz’in soyundan olacaktır.

*Güzel ahlaklı olacaktır.

*Adaletli olacaktır.

*İnsanları Kur’an ve sünnete çağıracaktır.

*Zulmü kaldıracaktır.

*Büyük fitneler döneminde ortaya çıkacaktır.

*Müslümanları birleştirecektir.

Hz. Mehdi ve Hz. İsa

İslam inancına göre Hz. İsa kıyamete yakın yeniden yeryüzüne inecektir.

Birçok hadiste Hz. İsa’nın, Hz. Mehdi döneminde geleceği bildirilmektedir.

Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur 

كَيْفَ أَنْتُمْ إِذَا نَزَلَ فِيكُمُ ابْنُ مَرْيَمَ وَإِمَامُكُمْ مِنْكُمْ 

“Meryem oğlu İsa aranıza indiğinde ve imamınız sizden olduğunda hâliniz nasıl olur?”

 (Sahih-i Buhârî)

Hadisin Açıklaması 

Birçok İslam âlimi bu hadiste geçen imamın Hz. Mehdi olduğunu söylemiştir.

Hadislere göre Hz. İsa yeryüzüne indiğinde Müslümanların başında salih bir lider bulunacaktır.

Deccal Fitnesi ve Hz. Mehdi

Ahir zamanın en büyük fitnelerinden biri Deccal fitnesidir.

Hadislerde bildirildiğine göre:

Hz. Mehdi ortaya çıkacak,

Müslümanlara liderlik edecek,

ardından Hz. İsa inecek,

Deccal yok edilecektir.

Bu olaylar kıyametin büyük alametleri arasında kabul edilmiştir.

Hz. Mehdi’nin Çıkış Yeri

Bazı rivayetlerde Hz. Mehdi’nin Mekke’de ortaya çıkacağı belirtilmiştir.

İnsanların ona Kâbe yanında biat edeceği rivayet edilmiştir.

Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur 

يُبَايَعُ لِرَجُلٍ بَيْنَ الرُّكْنِ وَالْمَقَامِ 

“Rükün ile Makam arasında bir kişiye biat edilecektir.” (Müsned-i Ahmed)

Hz. Mehdi’nin Hüküm Süresi

Hadislerde farklı rivayetler bulunmaktadır.

Bazı hadislerde:

7 yıl,

bazılarında 9 yıl

hüküm süreceği belirtilmiştir.

Âlimlerin çoğu yaklaşık 7 yıllık bir dönemin daha güçlü rivayet olduğunu söylemiştir.

Âlimlerin Görüşleri

İmam Kurtubî

İmam Kurtubî Hz. Mehdi hakkında gelen hadislerin sahih olduğunu söylemiştir.

İbn Hacer el-Heytemî

İbn Hacer el-Heytemî Mehdi hadislerinin çok olduğunu ve bunların güçlü rivayetler arasında bulunduğunu ifade etmiştir.

İmam Süyûtî

Celâleddîn es-Süyûtî Hz. Mehdi hakkında eser yazmış ve Mehdi’nin geleceğini kabul etmiştir.

İbn Kesîr

İbn Kesîr ahir zamanda Hz. Mehdi’nin çıkacağını söylemiştir.

İmam Rabbânî

İmam Rabbânî ahir zamanda dini yenileyecek büyük zatlardan bahsetmiştir.

Ehl-i Sünnet’te Mehdi İnancı

Ehl-i sünnet âlimlerinin büyük çoğunluğu Hz. Mehdi’nin geleceğini kabul etmiştir.

Birçok akaid kitabında Mehdi konusu yer almıştır.

Örneğin:

Şerhu’l-Akaid

Fıkh-ı Ekber

Tahâvî Akaidi

gibi eserlerde bu mesele anlatılmıştır.

Mehdi Konusunda Aşırılıktan Kaçınmak

İslam âlimleri bu konuda aşırıya gidilmemesi gerektiğini söylemiştir.

Yanlış davranışlardan bazıları:

her dönemde bir kişiyi Mehdi ilan etmek,

kesin tarih vermek,

insanları fitneye sürüklemek,

sahih olmayan rivayetlerle hüküm vermektir.

Müslümanın görevi:

Kur’an’a bağlı kalmak,

sünnete uymak,

ibadetlerini korumak,

fitneden uzak durmaktır.

Ahir Zamanda Müslümanın Görevi

Bir insan Hz. Mehdi zamanına yetişsin veya yetişmesin, asıl önemli olan iman üzere yaşamaktır.

Peygamber Efendimiz Müslümanlara:

namazı korumayı, güzel ahlakı,helal lokmayı, Kur’an’a bağlılığı emretmiştir.

Ahir zaman fitnelerinden korunmanın en büyük yolu:

  +Takva

  + İlim

  +İbadet,

  +Sünnete bağlılıktır.

Genel Değerlendirme 

Hz. Mehdi meselesi İslam tarihinde önemli konulardan biri olmuştur. Kur’an’da açık şekilde ismi geçmese de bazı ayetlerin ahir zamanda hak dinin güçleneceğine işaret ettiği belirtilmiştir.

Hadislerde ise Hz. Mehdi’nin:

Peygamber soyundan geleceği,

adalet yayacağı,

insanları hakka çağıracağı,

büyük fitneler zamanında ortaya çıkacağı

bildirilmiştir.

Ehl-i sünnet âlimlerinin büyük çoğunluğu Hz. Mehdi’nin geleceğini kabul etmiş, bu konuda birçok eser yazmıştır.

Ancak Müslümanların bu meselede aşırıya kaçmaması gerekir. En önemli görev; Mehdi’yi beklemekten önce İslam’ı doğru yaşamaktır.

Allah Teâlâ bizleri hak yoldan ayırmasın ve fitnelerden muhafaza eylesin. Amin.

Kaynaklar

Sahih-i Buhârî

Sahih-i Müslim

Sünen-i Ebû Dâvûd

Sünen-i Tirmizî

Sünen-i İbn Mâce

Müsned-i Ahmed

Tefsîr İbn Kesîr

el-Câmi‘ li Ahkâmi’l-Kur’ân